Een goede lichaamshouding is van grote invloed op je lichamelijke gesteldheid. Door een juiste houding verbetert de bloedcirculatie en kun je makkelijker ademen. Hierdoor krijgt je lichaam meer energie en dat slaat weer terug op je emotionele gemoedstoestand. “Als je begint in te zakken (hier heb ik ‘psychisch inzakken’bedoeld; dit uit zich in de lichaamshouding) kun je wat aan je houding doen en merk je dat je je beter gaat voelen, actiever wordt”, vertelt Oefenterapeut Cesar Cokkie van Santen, vice-voorzitter van de Vereniging van Oefentherapeuten Cesar en Mensendieck. Als je houding goed is, kom je makkelijker in beweging. Vanuit een slechte houding kost het je meer moeite om overeind te komen. Dan heb je het gevoel gebroken te zijn voor je goed en wel op gang bent gekomen. Het klinkt simpel, jezelf ‘gewoon’ even op te peppen. Toch kost dit vaak moeite. Logisch, volgens van Santen. “De zwaartekracht oefent voortdurend kracht uit op ons skelet waardoor en veel druk ontstaat op gewrichten en trekkrachten aan spieren en banden. Je bent eigenlijk de hele dag bezig jezelf rechtop te houden.” Het is voor je gevoel gemakkelijk om aan die krachten toe te geven maar dat is belastend en levert irritatie en pijn op. Dan helpt het/is het verstandig om je houding zo aan te passen dat je het langer volhoudt. Als je houding goed is, wordt door juist gebruik van je spierkracht de druk op je gewrichten beter verdeeld en dit voorkomt pijn in je rug. Door af en toe van houding te wisselen zorg je ervoor dat je spieren niet overbelast raken.

Juiste houding

Een verkeerde houding kan leiden tot overbelasting van bepaalde spieren en daaruit voortvloeiende klachten. Het is dus van belang je bewust te zijn van je houding, op elk moment van de dag. Er zijn verschillende aandachtspunten als we het hebben over een goede houding. Als je staat is het belangrijk je gewicht over beide voeten te verdelen, je rug te strekken en je schouders te ontspannen. Je knieën staan niet op slot en je hoofd en nek staan recht boven je romp. Als je gaat lopen vanuit een goed opgebouwde houding gebruik je beide benen evenveel en loop je soepel en veerkrachtig..
Voor een goede zithouding, achter een tafel of bureau, staan je beide voeten op de grond en zit je achter op je stoel, met je onderrug tegen de leuning. Het beste is om een stoel te hebben die zich aanpast aan de holte van je rug. Als je rug in haar
natuurlijke S-vorm is gekromd en je houdt je schouders ontspannen hoort de hoek van je bovenarm en onderarm 90 graden te zijn. Deze actieve zithouding is natuurlijk niet erg uitnodigend als je lekker ontspannen op de bank wilt ploffen. Maar op je bank kan je ook lekker zitten als je je onderrug tegen de achterleuning duwt en je schouders en armen ontspant.
Ook een goede lig- en slaaphouding zijn belangrijk. Als je vaak ’s ochtends wakker wordt met een pijnlijke rug of schouders kan je eens letten op de houding die je aanneemt als je gaat liggen. Als je op je buik slaapt komt er spanning op je onderrug en nek te staan. Het is beter om op je zij of rug te liggen, waarbij je erop moet letten dat je rug goed ondersteund wordt.

Individuele houding

Als je je houding wilt verbeteren moet je eerst uitvinden waardoor je slechte houding veroorzaakt wordt. Soms wordt een verkeerde houding veroorzaakt door pijn ergens in het lichaam. Mensen proberen hun houding dan zo aan te passen dat de pijnklachten verminderen. Ze draaien bijvoorbeeld hun hoofd naar één kant of staan op één been om zo het pijnlijke been te ontlasten. Dit wordt een antalgische of pijnvermijdende houding genoemd. Door deze houding worden andere spieren extra belast en dit kan weer nieuwe klachten veroorzaken.
Sommige mensen hebben al hun hele leven een verkeerde houding. Van kinds af aan ontwikkelt iedereen eigen houdings- en bewegingsgewoonten. Je doet in de eerste instantie de bewegingen van je ouders na. Als je in de puberteit komt verandert je lichaam sterk .. Pubers voelen zich door alle veranderingen niet meer prettig in hun lichaam en dit uit zich in hun houding. Ze gaan meer hangen en zitten eerder onderuitgezakt. De stereotype puber heeft een houding om van te huilen (…..).
Na de puberteit passen mensen hun houding meestal weer aan. Je beseft dan het belang van een goede indruk en bent dus sneller geneigd een actievere, rechtere houding aan te nemen. Maar sommige verkeerde bewegingen en houdingen blijven. Het kan een gewoonte zijn geworden om te staan met een holle rug waarbij het bovenlichaam achteroverhangt. Om met gebogen schouders te lopen of het liefst onderuitgezakt, met gebogen rug op een stoel te zitten. Meestal zijn mensen zich niet bewust van hun slechte houding en beseffen ze dit pas als ze klachten krijgen. Om pijn te verhelpen en zeker ook te voorkomen is het dus van belang om eens kritisch naar je eigen houding te kijken. Een verkeerde houding kan je niet snel
genoeg afleren.

Houding verbeteren

“Een goede houding kan iedereen leren”, zegt van Santen tegen mensen die bij haar komen. “Door middel van oefentherapieën als Cesar en Mensendieck, kan iedereen een juist houdings- en bewegingspatroon ontwikkelen.” Beweging vormt een belangrijk onderdeel van de oefentherapieën. De bewegingen die je oefent geven je een andere visie op je lichaam. Dit maakt je bewust van de oorzaak van bepaalde klachten en zo besef je op welke manier bewegingen het best kunnen worden uitgevoerd.” Daar komt bij, dat te weinig beweging de kans op lichamelijke klachten en overgewicht vergroot. “Bewegen is heel belangrijk, het stimuleert je bloedsomloop en helpt je lichaam te ontspannen. Je moet echter wel leren op de goede manier te bewegen. (aanhalingstekens onduidelijk) Het doel van de oefentherapieën Cesar en Mensendieck is inpassing van het geleerde in het dagelijkse leven. “Na verloop van tijd kies je automatisch voor een betere houding en een meer gezonde manier van bewegen.”

Niet alle therapieën gaan er vanuit dat je een juiste houding moet aanleren. Daar waar het bij Cesar en Mensendieck vooral om de kwaliteit van bewegen gaat, richt de Balanstherapie zich op het evenwicht. “Een goede houding zit van nature in je.”, vertelt Solvejg Dunnewolt, balanstherapeut. Volgens de balanstherapie heeft een goede houding alles te maken met ons evenwichtssysteem. “Iedereen heeft eigen, oorspronkelijke houdings- en bewegingspatronen.” Deze natuurlijke balans wordt geregeld door het evenwichtssysteem. “We hebben echter een verkeerde houding aangeleerd en moeten dus onze balans hervinden. Dan moet je je eerst bewust worden van je eigen lichaamshouding en lichaamsbewegingen. Zo krijg je inzicht in wat er fout gaat en kan je beter het verschil voelen tussen de juiste en foute houding.” Om het van nature ingebouwde gevoel voor balans te herstellen, maken balanstherapeuten onder andere gebruik van een bal. “Door de verschillende oefeningen met de bal train je onbewust het evenwichtsgevoel. Omdat balanstherapeuten het menselijk lichaam als één geheel zien gaat de therapie uit van de totale mens. “Er wordt niet gewerkt aan verschillende lichaamsdelen als de schouders, het bekken of de rug. Als de natuurlijke balans hersteld is staat het lichaam vanzelf in de juiste houding.”